In herinnering, voor altijd

“Bent U familie?” vraagt de medewerkster van het rouwcentrum. 

“Ja,” zeg ik, “ze was mijn tante.”

Op gepaste afstand loopt de jonge vrouw voor me uit en leidt ons door een lange gang. Aan het einde ervan opent ze een deur en doet een grote stap naar achteren. Met haar vrije hand maakt ze een gebaar, waarmee ze ons uitnodigt om naar binnen te gaan. Ik loop de familiekamer in en zie in de verte slechts één persoon zitten: een kleine, oude Indische vrouw. Ze kijkt me aan en glimlacht. 

Ik denk: ben jij het, Sandra? Ik herken je amper, wat ben je mager geworden…. en grijs!

De vrouw staat op. Langzaam loop ik op haar af. Als ik op twee meter afstand van haar ben, brengt ze haar onderarmen omhoog en beweegt zich naar voren.

“Wat fijn dat jullie er zijn.” zegt ze zacht. 

“Hai, Sandra….” 

Ik kom dichterbij en leg mijn handen op haar bovenarmen. Ze keert me haar linkerwang toe en ik geef haar een kus. En een kus op de andere wang. Achter me hoor ik de stem van mijn partner. Ik versta niet wat hij zegt, maar weet dat hij ons erop wijst om afstand te bewaren. Ik beweeg me opzij en draai me om. Mijn partner blijft op afstand staan, glimlacht en maakt een buigende beweging. 

We gaan zitten en praten wat. Na minuut of vijf verontschuldig ik me en bezoek het toilet. Als ik terugkom zitten behalve Sandra nog drie mensen in de ruimte. Ik ken ze niet en enkel met woorden stellen we ons aan elkaar voor. Als ik Sandra passeer om weer te gaan zitten, maakt ze aanstalte om me weer te begroeten. 

Ik zeg: “Nee, dat hoeft niet, lieverd, we hebben elkaar net al gegroet.”

Ik denk: ben je het alweer vergeten? 

Iets later arriveert José in de familiekamer. Zij heeft vijfenveertig jaar naast mijn tante en oom gewoond. Sandra staat op en loopt naar haar toe. Ze brengt haar onderarmen omhoog en beweegt zich naar voren. José trekt in ene snel haar schouders op en deinst naar achteren. Sandra schrikt en verstijft. 

Beduusd zegt ze: “Ik wilde je alleen maar bedanken voor alle jaren van vriendschap en hoe je voor mijn lieve tante Erna hebt gezorgd….. “

Sinds ik werd gebeld en uitgenodigd denk ik continu: hoe dan? Hoe werkt een uitvaart als je afstand moet houden? We komen samen om afscheid te nemen, om ons verdriet te delen en elkaar tot steun te zijn. Ook letterlijk, fysiek. Hoe dan?

Tijdens de dienst brengen de woorden van de dominee en drie sprekers herinneringen aan onze lieve tante weer tot leven. Ze was drieennegentig en de laatste van haar generatie. Een kleine, bescheiden, opgewekte vrouw, die hield van babbelen. Zelf had ze geen kinderen, maar wel altijd belangstelling voor iedereen en één en al compassie.

Sandra is nu halverwege de zeventig. Petekind en al een leven lang tante’s steun en toeverlaat. Sandra’s man is een paar dagen geleden opgenomen in een verpleeghuis, dus hier zit ze nu, zonder partner. Sandra’s dochter Anneke, enig kind, heeft de organisatie op zich genomen. Deze lieve behulpzame vrouwen, voor wie de aanwezigheid van een netwerk nooit vanzelfsprekend was. Maximaal dertig mensen mochten uitnodigd worden. Twaalf daarvan hebben in de afgelopen dagen afgezegd, bang om risico te lopen. Gaat mijn beleving en herinnering aan deze uitvaart overschaduwd worden door angst en beperkingen?

De dienst is afgelopen en we staan buiten. Ik zie Sandra onze kant op komen. Ze loopt langzaam, neemt kleine stappen en oogt fragiel. Anneke loopt naast haar, houdt één hand op haar moeders rug en één bij haar onderarm. Als Sandra voor me staat, brengt ze haar onderarmen omhoog. Ik hoor de stemmen van Anneke en mijn partner, maar doe geen moeite om de woorden te verstaan. Ik til mijn armen op en onze handen vinden elkaar. Ik sluit haar handen in de mijne. 

“Ik vond het een hele mooie, waardige dienst. Dankjewel, Sandra. En jij ook, Anneke, dankjewel!” 

De medewerkster van het rouwcentrum komt bij ons staan en reikt me een goodybag aan. Helemaal in de geest van mijn lieve tante. Want niemand is ooit bij haar vertrokken met een lege maag of een droge mond.

Zo nemen we nu afscheid. Ook van neef Barry en zijn vrouw, die ik zeker vijftien jaar niet heb gezien. We praten nog wat op de parkeerplaats. Op gepaste afstand van elkaar, geen handen schudden, niets. Later dit jaar hopen we elkaar weer te zien. Dan is er opnieuw een herdenking. Maar dan zoals tante het had gewenst en besproken. Met een koor, met lekkere broodjes. En met spekkoek. 

Dag tante Erna. Zo lief. In herinnering, voor altijd.   

Plaats een reactie